การเพาะเห็ดในขอนไม้ เห็ดหูหนู เห็ดขอนขาว เห็ดบด
กราบขอบพระคุณความรู้จาก อ.เชาว์วัช หนูทอง
วัสดุอุปกรณ์
1. เชื้อเห็ดหูหนู เห็ดขอนขาวหรือเห็ดบด ในถุงก้อนเชื้อขื้เลื่อยหรือในขวดแบน(ขวดเหล้าแบน)
2. ขอนไม้เนื้ออ่อน เช่น แค มะม่วง จิก รัง นนทรี งิ้ว นุ่น ขนุน ก้ามปู ทองกวาว ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๒-๔ นิ้ว ยาว ๐.๘๐ - ๑ ซม.ตัดมาใหม่ๆหรือทิ้งไว้ไม่เกิน ๗ วัน(ไม้ที่มียางควรทิ้งไว้ก่อน ๗ วัน)
3. สว่าน ค้อนเจาะรู หรือปะเก็นสำหรับเจาะรู ขนาด ๕-๖ หุน
4. ฝาหรือจุกพลาสติกปิดรูที่เจาะ (เก็บเห็ดได้ ๓-๔ ครั้ง แกะเอามาใช้ใหม่ได้) หรือใช้กิ่งไม้เล็กตอกปิดรูเจาะหรือปิดรูด้วยขี้ผึ้งเหลือง(ลนไฟให้อ่อนก่อน)
วิธีทำ
1. เตรียมเชื้อเห็ดที่ต้องการเพาะ โดยเป็นเชื้อที่มีเส้นใยเห็ดเจริญเต็มถุงหรือเต็มขวด
2. เตรียมขอนไม้ตามจำนวนที่ต้องการ ระวังอย่าให้เปลือกช้ำ ถ้าช้ำใช้ปูนขาวหรือปูนกินหมากชุบน้ำทา ถ้ามีกิ่งเล็กๆติดมาให้ตัดทิ้งและใช้น้ำปูนขาวชุบน้ำทา อายุไม้ที่เหมาะสมสำหรับเพาะเห็ดคือ ๓-๕ ปี
3. เจาะรูลึก ๑.๕-๒ นิ้ว ห่างกันประมาณ ๑๐ ซม.(ประมาณ ๑ คืบ)เจาะเป็นแถว โดยแต่ละแถวห่องกัน ๖-๗ ซม. เจาะให้มีลักษณะเป็นแถวสลับฟันปลา
4. ใส่เชื้อเห็ดลงไปให้เต็มรูเจาะ โดยใช้ลวดแข็งๆ ที่สะอาดและลนไฟฆ่าเชื่อแล้ว เขี่ยตีเชื้อให้ละเอียดแล้วค่อยๆเทใส่รู จากนั้นใช้ตะเกียบที่สะอาดและลนไฟฆ่าเชื่อแล้วกระทุ้งเชื่อเห็ดที่ใส่ในรู ให้เชื่ออัดค่อนข้างแน่น แล้วตอกอุดรูด้วยการตอกจุกยางปิดให้แน่นหรือปิดด้วยกิ่งไม้หรือใช้ขี้ผึ้งเหลืองลนไฟให้อ่อนเพื่อปิดรู
5. ทำการบ่มเชื้อเห็ดในขอนไม้ เพื่อให้เชื้อเห็ดเจริญเต็มท่อนไม้โดยวางในที่ร่มหรือใต้ร่มไม้ วางซ้อนสลับกัน ให้แต่ละท่อนห่างกัน ๑-๒ ซม. ใช้เวลาบ่มเชื้อ ๑-๒ เดือน(ขึ้นกับขนาดของไม้)
6. หลังจากครบกำหนดบ่มเชื่อแล้ว นำท่อนไม้ไปแช่น้ำไว้ ๑ วัน ๑ คืน จึงนำขึ้นมา เอาค้อนทุบตรงหัวไม้ให้เนื้อเยื่อของไม้ขยายตัวและอากาศเข้าไป เป็นการกระตุ้นให้เห็ดออกดอกเร็วขึ้น





